Laten we een schoolklas nemen als voorbeeld voor het verschil tussen jongens en meisjes. In een drukke klas valt één kind direct op door zijn gedrag. Hij wiebelt op zijn stoel en tikt constant met zijn pen. Vaak roept hij antwoorden door de klas zonder zijn beurt af te wachten. De leraar ziet direct dat dit kind extra begeleiding nodig heeft. Meestal denken we bij dit klassieke beeld meteen aan ADHD. In veel gevallen gaat het hierbij om een jongen. Maar aan de andere kant van de klas zit een meisje.
Zij staart dromerig uit het raam terwijl de les vordert. Haar schrift staat vol met prachtige tekeningen in de kantlijn. Ze lijkt heel rustig en veroorzaakt totaal geen overlast. Toch mist zij bijna alle instructies die de leraar geeft. Haar hoofd zit vol met duizend verschillende gedachten tegelijk. Ook zij heeft ADHD, maar niemand ziet het aan haar. Dit is de kern van de grote kloof tussen de seksen.
Bij jongens uit ADHD zich vaak in fysieke hyperactiviteit. Ze rennen liever dan dat ze rustig lopen. Hun impulsen zijn direct zichtbaar voor de buitenwereld. Ze handelen vaak voordat ze daadwerkelijk hebben nagedacht. Dit leidt sneller tot een officiële diagnose door specialisten. De omgeving ervaart hun gedrag namelijk vaak als storend. Daarom krijgen jongens meestal al op jonge leeftijd de juiste hulp.
Bij meisjes werkt ADHD vaak heel anders en veel subtieler. Hun hyperactiviteit is vaker mentaal dan fysiek aanwezig. Ze piekeren veel en hun gedachten racen constant door. In de klas vertonen zij vaak sociaal wenselijk gedrag. Ze doen hun best om niet op te vallen. Hierdoor maskeren zij hun symptomen voor de buitenwereld. Dit kost ze echter ontzettend veel dagelijkse energie. Ze zijn aan het einde van de dag vaak doodop.
Meisjes worden vaak opgevoed met andere sociale verwachtingen. Van hun wordt verwacht dat ze rustig en meegaand zijn. Ze passen zich daarom vaker aan de geldende normen aan. Dit noemen we ook wel het camoufleren van symptomen. Ze dwingen zichzelf om stil te zitten en te luisteren. Ondertussen vechten ze tegen een enorme innerlijke chaos. Deze aanpassing zorgt ervoor dat de diagnose vaak uitblijft. Pas op latere leeftijd lopen ze dan volledig vast.
Jongens mogen van de maatschappij vaak wilder en drukker zijn. Hun gedrag wordt eerder geaccepteerd als passend bij hun sekse. Toch botsen zij vaker met regels op school. Dit zorgt voor veel negatieve feedback van volwassenen. Zij horen vaker dat ze stout of vervelend zijn. Dit heeft een grote impact op hun prille zelfbeeld. Meisjes internaliseren hun problemen juist veel vaker. Zij voelen zich dom of lui omdat ze niet meekomen.
Omdat ADHD bij meisjes vaak pas laat ontdekt wordt, ontstaan er problemen. Ze ontwikkelen vaak secundaire klachten zoals angst of depressie. Ze hebben jarenlang het gevoel dat ze tekortschieten. Dit tast hun zelfvertrouwen op lange termijn ernstig aan. Bij jongens wordt de hulp vaak gericht op gedrag. Bij meisjes moet de hulp vaker gericht zijn op emoties. Het begrijpen van dit verschil is cruciaal voor ouders.
De wetenschap leert ons steeds meer over deze variaties. Het is belangrijk om breder te kijken dan hyperactiviteit alleen. ADHD is namelijk vooral een probleem met de informatieverwerking. Of die verwerking nu fysiek of mentaal blokkeert verschilt. Beide groepen verdienen erkenning voor hun unieke strijd. Een meisje dat droomt heeft evenveel hulp nodig. Een jongen die beweegt heeft begrip nodig voor zijn drang.
Laten we de focus verleggen naar het individuele kind. Kijk verder dan de oppervlakte en het uiterlijke gedrag. Alleen zo kunnen we elk kind echt zien. Of het nu een drukke jongen of een dromerig meisje is. Beiden dragen een prachtige, maar chaotische wereld met zich mee. Kennis over deze verschillen maakt de weg vrij voor groei. Samen kunnen we zorgen voor een inclusievere omgeving voor iedereen.