Kijk eens in je lades of op je boekenplank. Waarschijnlijk ligt daar een kerkhof van goede voornemens. Je ziet stapels prachtige notitieboekjes. Misschien liggen er dure agenda’s met slechts drie beschreven bladzijden. Je herkent het gevoel vast wel. Je koopt een nieuw systeem en voelt een stoot dopamine. Dit keer gaat het echt lukken. Je gaat je leven op orde krijgen. Je gebruikt gekleurde pennen en stickers. De eerste week gaat fantastisch. Je voelt je georganiseerd en in controle. Maar dan gebeurt het onvermijdelijke. Je vergeet de planner één dag in te vullen.
Die ene dag worden er twee. Voor je het weet is de week voorbij. Je durft het boekje niet meer open te doen. De lege pagina’s staren je verwijtend aan. Het voelt als falen. Je schuift de planner in een lade en probeert er niet meer aan te denken. Totdat je over een paar maanden weer een nieuwe koopt. Dit fenomeen heet planner-moeheid. Het is een klassiek patroon bij mensen met ADHD. Het ligt niet aan jouw discipline. Het ligt aan het systeem dat je probeert te gebruiken. Traditionele agenda’s zijn namelijk gemaakt voor lineaire denkers. Jouw brein werkt simpelweg anders.
Waarom standaard systemen falen
De meeste agenda’s dwingen je in een strak keurslijf. Elke dag heeft een vast vakje. Als je een dag overslaat, ontstaat er een gat. Dat gat voelt voor iemand met ADHD als een bewijs van incompetentie. Het perfectionisme steekt de kop op. Als het niet perfect kan, dan maar helemaal niet. Dit alles-of-niets denken is de doodsteek voor elke nieuwe gewoonte. Daarnaast zijn veel systemen te complex. Je moet te veel invullen en bijhouden. Dat kost kostbare executieve functies. Je energie is al op voordat je aan je taken begint. De oplossing is niet harder proberen. De oplossing is een systeem vinden dat vergevingsgezind is.
De kracht van het Bullet Journal
Een van de meest populaire systemen voor het ADHD-brein is het Bullet Journal. Laat je niet afschrikken door perfecte plaatjes op Instagram. De originele methode is bedacht door Ryder Carroll. Hij heeft zelf ook ADHD. De kern is simpel en rommelig mag. Je gebruikt een leeg notitieboek. Je maakt je eigen indeling per dag. Heb je een drukke dag? Dan gebruik je een hele pagina. Heb je een dag niets te melden? Dan sla je die dag over. Er zijn geen lege vakjes die je aanstaren. Je begint gewoon waar je gebleven was.
Het systeem past zich aan jou aan. Je hoeft je niet aan te passen aan het boekje. Het werkt als een extern geheugen. Je dumpt alles wat in je hoofd zit op papier. Taken, afspraken en gedachten staan door elkaar. Dat geeft rust in je hoofd. Het gaat niet om kunst maken. Het gaat om functionaliteit.
Digitaal en analoog combineren
Sommige mensen raken hun boekje steeds kwijt. Voor hen is een hybride systeem vaak beter. Je telefoon heb je immers altijd bij je. Gebruik je telefoon voor harde afspraken en herinneringen. De agenda-app stuurt je een melding als je moet vertrekken. Dat kan papier niet doen. Voor je to-do lijsten gebruik je wel papier. Het opschrijven helpt namelijk bij het verwerken van informatie. Het geeft ook een voldaan gevoel om iets fysiek door te strepen.
Een whiteboard aan de muur is ook een krachtige tool. Dingen die in een dicht boekje staan, bestaan soms niet meer. Uit het oog, uit het hart. Een groot bord in de keuken is niet te negeren. Gebruik felgekleurde post-its voor taken. Je kunt ze verplaatsen als de prioriteiten veranderen. Het maakt je taken visueel en tastbaar.
De datumloze planner
Wil je toch graag een vaste structuur zonder de schuldgevoelens? Kies dan voor een ongedateerde planner. Hierin staan wel vakjes, maar geen datums. Je vult zelf de dag en datum in als je de planner gebruikt. Heb je drie weken vakantie of een dipje? Geen probleem. Je slaat de bladzijde om en gaat verder. Er zijn geen lege pagina’s die verspilling suggereren. Dit haalt de druk van de ketel. Je mag menselijk zijn. Je mag fouten maken. Het systeem blijft bruikbaar, ook na een pauze.
Acceptatie is de eerste stap
Het belangrijkste instrument is niet het boekje zelf. Het is je mindset. Stop met zoeken naar de heilige graal. Geen enkel systeem gaat je ADHD genezen. Er zullen altijd chaotische dagen zijn. Dat is niet erg. Een planner is een hulpmiddel, geen gevangenisbewaarder. Als een systeem na twee maanden niet meer werkt, mag je wisselen. Dat is geen falen. Dat is meebewegen met wat je brein op dat moment nodig heeft.
Misschien werkt een ringband de ene maand geweldig. De volgende maand wil je alles digitaal doen. Omarm die afwisseling. Zolang je maar een plek hebt om je gedachten te parkeren. Wees lief voor jezelf als het even niet lukt. Pak de draad weer op wanneer je er klaar voor bent. Jouw unieke brein verdient een flexibele aanpak. Begin vandaag nog, maar dan op jouw manier.